URAREN ZIKLOA

Ura da naturan hiru agregazio-egoeratan aurki daitekeen substantzia bakarra eta berau da baita planeta osoan barrena etengabe mugitzen den substantzia ugariena. Mugimendu horretan osatzen da uraren zikloa.

Uraren zikloa hobeto ulertzeko bideoa:

GALDERAK ETA ERANTZUNAK (KARBOHIDRATOAK)

• ZEIN ELIKAGAIETAN AURKUTZEN DIRA KARBOHIDRATOAK?

Karbohidratoak organismoaren lenarako energia-iturri garrantzitsuak dira, beraz, hauetatik lortutako energia erabiltzen dugu lehenagoa da. Hainbat elikagaietan aurki ditzakegu: zituetan, ogian, patean, arrozan edota azukre goxoetan (eztian adibidez)

• NOLA GARRAIATZEN DIRA KARBOHIDRATOAK GORPUTZEAN ZEHAR?

Karbohidratoek ahotik sartzen direnean, degradazio prozesu bat hazten dute. Hodi desberdinetako ibilbidetik(faringea, hestegorria eta urdaila, besteak beste) mugimendu anitz jasaten dituzte elikagaiak txikituz. Gainera, guruin eranskinek (listu guruinak, gibela eta area) jariatutako urinak birrinketa horretan lagungarriak dira. Heste-meheko dudodenotin aurreta bi ibilbide desberdin daude. Alde bstetik, karbohidratoetako mantenugaiak, hala nola glukosa, zainetatik beheko kaba zainara abiatzen dira, odola oxigenatzeko eta geroago gorputz-zeluletara heltzeko.

• NOLA ATERANTZEN DA ENERGIA KARBOHIDRATOETATIK?

Behin glukosa zeluletara heldu, zeluletako organulu batean. mitokondrioan konkretuki, glukosak oxigenoarekin erreakzio bat egiten du energia lortzeko. Erreakzio arnasketa zelularra deitzen da eta hau da:

GLUKOSA+  O2...............H2O + CO2 + ENERGIA KIMIKOA

LANDAREEN NUTRIZIOA

Landareak fotosinteriaren bidez egiten dituzte elikagaiak. Horretarako ura, gatz mineralak, karbono dioxidoa eta argia behar dituzte. Ura eta minerakal lurzoria zurgatzen dituzte sustraien bidez. Gainera, hostoetan fotosintesia egiten dutenean, oxigenoa sortzen dute eta karbono dioxidoa airetik hartu. Argia ere behar dute. Prozesu honekin karbono hidratoak sortzen dituzte.

Landareen nutrizioa hobeto ulerzeko bideo bat utziko dizuet.